پنج‌شنبه 2 فروردين 1301 / 23 مارس 1922 / 23 رجب 1340 * تلگرام امير لشكر شمال غرب از تحركات اسماعيل آقا سيميتقو عبد اللّه طهماسبى 1 امير لشكر شمال غرب 2 در تلگرامى از اردبيل به وزير جنگ نوشت كه براساس گزارش رسيده اسماعيل آقا 3 مىخواسته با 300 سوار « پشت در » از راه سردشت به ساوجبلاغ بيايد اما با عثمان آقا رئيس ايل پشت‌در از راه رانيه به « بىطواط » واقع در هشت ساعتى رواندوز رفته است . اين امكان هست كه با اطلاع عثمانيها به « زيران » بيايد . اين گزارش اضافه كرده است : « چند روز قبل طياره انگليس‌ها به دهات شيخ محمود 4 و كسان او در اطراف سليمانيه بمب انداخته‌اند . » 5 * مسافرت تبليغى روزنامه‌نگاران به شمال كشور حكومت نظامى قزوين در تلگرامى به اداره اركان حزب كل قشون اطلاع داد كه مديران روزنامه‌هاى اتحاد 6 و ايران 7 به همراه شخص ديگرى به نام ربيع‌زاده وارد قزوين شده و از آنجا به سمت رشت و انزلى حركت كرده‌اند . « از قرار اطلاعات واصله مقصودشان اركان انتخابات [ مجلس شوراى ملى ] و تهيه پروپاگاند است . » 8

--> ( 1 ) . امير لشكر عبد اللّه خان امير طهماسبى حدود 1260 ش در تهران متولد شد . پدرش نظامى بود و خود پس از ورود به مدرسه افسرى قزاق‌خانه به درجه افسرى رسيد . در سال 1298 با درجه امير تومانى ( سپهبدى ) به رياست گارد احمد شاه منصوب شد . با اين‌كه پس از كودتا تنزل درجه يافت اما به سبب لياقتى كه از خود نشان داد طرف توجه رضا خان واقع شد و با درجه امير لشكرى به فرماندهى لشكر آذربايجان منصوب شد . او در آذربايجان در سركوبى ايلات و عشاير و نيز ساخت اماكن عام المنفعه تلاش كرد . مهم‌ترين كار او در آن خطه توقيف اقبال السلطنه ماكويى مرزدار سنتى شمال غرب ايران و انتقال اموال چشمگير او به وزارت جنگ بود . او در خلع قاجاريه و استقرار سلطنت پهلوى بسيار كوشيد . در نخستين دولت رضا شاه به رياست محمد على فروغى وزير جنگ شد . در دولت مخبر السلطنه وزير فوائد عامه و تجارت بود . در سال 1307 هنگام بازديد از راههاى خوزستان و لرستان بين بروجرد و خرم‌آباد با عده‌اى مسلح روبه‌رو شده مورد اصابت چند گلوله قرار گرفت و كشته شد . ( عاقلى ، شرح حال رجال سياسى و نظامى . . . ، ج 1 ، صص 199 - 196 ) . ( 2 ) . لشكر شمال غرب شامل : 1 - تيپ پياده شمال غرب متشكل از فوجهاى 13 به فرماندهى سرهنگ محمد على خان آقاخانى ، 14 به فرماندهى سرهنگ ابو القاسم خان رشيد نظام و 15 به فرماندهى سرهنگ على اكبر خان درخشانى ؛ 2 - تيپ سوار شمال غرب متشكل از فوج 9 به فرماندهى سرهنگ كلبعلى خان نخجوانى ، 10 به فرماندهى نايب سرهنگ غلامعلى خان زنديه ، 11 به فرماندهى نايب سرهنگ امير قاسم خان سالار اشرف ، 12 به فرماندهى نايب سرهنگ حسين آقا خان محتشم نظام ؛ 3 - فوج 7 توپخانه به فرماندهى سرهنگ يوسف خان ارفعى طراحى شده بود . ( اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 14 ، ص 10 ) . ( 3 ) . براى آگاهى از زندگىنامه اسماعيل آقا سيميتقو ، ر . ك : همين كتاب ، ج 1 ، ص 64 . ( 4 ) . شيخ محمود برزنجى از رهبران كرد ناحيه عراق بود كه در اين زمان با حاكمان انگليسى در عراق درگير بود . او در اين زمان 44 سال داشت و از نفوذ بسيارى در اطرافيان خود برخوردار بود و بر طايفه برزنج سيادت مىكرد . وى زبانهاى تركى ، عربى ، فارسى را مىدانست . انگليسها از او با نفرت ياد مىكردند . انگلستان در اكتبر 1922 مجبور شد حاكميت او را بر سليمانيه بپذيرد . ( كوچرا ، جنبش ملى كرد ، صص 83 - 81 ) . ( 5 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 9 ، ص 23 . ( 6 ) . سيد كاظم سركشيك‌زاده مدير مسئول و سردبير روزنامه اتحاد . روزنامه اتحاد تا 8 فروردين براى تعطيلات سال نو منتشر نشد . ( 7 ) . زين العابدين رهنما مدير روزنامه ايران . روزنامه ايران از دوم تا 8 فروردين منتشر نشد . ( 8 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، حكومت قزوين به اركان حزب كل قشون ، نمره 21 .